1. Ushbu Nizom "Birjalar va birja faoliyati to‘g‘risida", "Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida"gi O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga, qimmatli qog‘ozlar bozori sohasidagi boshqa qonun hujjatlariga, "Toshkent" Respublika fond birjasi (keyingi o‘rinlarda "Toshkent" RFB deb ataladi) aksiyadorlik jamiyati Ustaviga muvofiq ishlab chiqilgan va qimmatli qog‘ozlarni "Toshkent" RFBning birja kotirovkalash varag‘iga kiritish va unda turish, shuningdek ularni "Toshkent" RFBning birja kotirovkalash varag‘idan chiqarish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

Birja - RFB "Toshkent";

birja kotirovkalash varag‘i - listing jarayonidan o‘tgan va fond birjasida savdolarga qo‘yilgan qimmatli qog‘ozlar ro‘yxati;

qimmatli qog‘ozlar listingi - emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘iga kiritish tartibi;

birlamchi ommaviy taklif (IPO) - aksiyadorlik jamiyati (IPO tashkilotchisi) tomonidan investorlarning cheklanmagan doirasiga fond birjasida qo‘shimcha aksiyalarni joylashtirish.

ikkilamchi ommaviy taklif (SPO) - aksiyador (SPO tashkilotchisi) tomonidan unga tegishli aksiyalarning fond birjasida cheklanmagan miqdordagi investorlarga sotilishi.

"Toshkent" RFBning listingdan tashqari savdo maydonchasi - YaDTMdagi elektron savdo tizimida "Toshkent" RFB AJning birja kotirovkalash varag‘iga kiritilmagan qimmatli qog‘ozlar bilan savdoni ta’minlovchi maxsus modul;

davlat qimmatli qog‘ozlari - O‘zbekiston Respublikasining g‘azna majburiyatlari va vakolatli O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi organi tomonidan chiqarilgan obligatsiyalar, mahalliy boshqaruv organlari tomonidan chiqariladigan obligatsiyalar, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining obligatsiyalari;

qimmatli qog‘ozlar delistingi - emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘idan chiqarish tartibi;

shartnoma - emitentning qimmatli qog‘ozlarini "Toshkent" RFB birja kotirovkalash varag‘iga kiritish va joylashtirish to‘g‘risidagi shartnoma;

Yagona dasturiy-texnik majmua (YaDTM) - quyidagi huquqlarni taqdim etuvchi savdo maydonchasi: 1) "Toshkent" RFBning birja kotirovkalash varag‘iga kiritilgan va 2) birjadan tashqari savdo maydonchasidagi qimmatli qog‘ozlar bilan operatsiyalarni o‘tkazish.

listing kompaniyalari - qimmatli qog‘ozlari birja kotirovkalash varag‘iga kiritilgan emitentlar;

listing komissiyasi - Birjaning birja listingi va qimmatli qog‘ozlar delistingini amalga oshiruvchi komissiyasi.

ko‘rsatkichlarning me’yoriy qiymatlari - emitentning birja kotirovkalash varag‘ining u yoki bu toifasiga muvofiqligini aniqlash uchun mo‘ljallangan, tegishli uslubiyotda emitentning moliyaviy holati ko‘rsatkichining Birja tomonidan belgilangan me’yori;

Birjaning mas’ul bo‘limi - listing kompaniyalari bilan ishlash uchun mas’ul bo‘lgan Birjaning shtat bo‘limi;

Barqaror rivojlanish obligatsiyalari (ESG obligatsiyalari) - bu barqaror rivojlanishga qaratilgan ekologik va boshqa ijtimoiy ahamiyatga ega loyihalarni, shu jumladan yashil, ijtimoiy obligatsiyalar va barqaror rivojlanish maqsadlarini qo‘llab-quvvatlovchi boshqa vositalarni moliyalashtirish uchun mo‘ljallangan qarz qimmatli qog‘ozlaridir.

birjada sotiladigan fond (ETF) - birjada sotiladigan fond bo‘lib, unga quyidagilar kiradi:
o‘z ichiga bazaviy aktiv sifatida likvidli qimmatli qog‘ozlar savati, oltin va xorijiy valyuta, indekslar va boshqa qimmatliklar;

emitent - qimmatli qog‘ozlar chiqaruvchi va majburiyatlarni ularning egalari oldida o‘z zimmasiga oluvchi yuridik shaxs;

qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi - O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadigan O‘zbekiston Respublikasining qimmatli qog‘ozlar bozorini tartibga solish bo‘yicha vakolatli davlat organi.

free float - erkin muomalada bo‘lgan qimmatli qog‘ozlar chiqariluvi bo’lib, quyidagi qimmatli qog‘ozlar bundan mustasno:

- davlat, davlat va mahalliy boshqaruv organlari ixtiyoridagi;

- ustav fondida 50 foiz va undan ortiq miqdorda davlat ulushi bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi subyektlar egaligidagi;

- emitent ustav kapitalida 5 foizdan ortiq ulushga yakka tartibda egalik qiluvchi shaxslar egaligidagi;

- kuzatuv kengashi va ijroiya organi a’zolari ixtiyoridagi;

- cheklangan muomaladagi (repo shartnomasi bo‘yicha realizatsiya qilingan xatlangan, garovga qo‘yilgan qimmatli qog‘ozlar);

- qimmatli qog‘ozlarni joylashtirish davrida, emitentning hisob-varag‘idagi qimmatli qig’ozlar.

emitentning kredit reytingi - emitentning u yoki bu qarz majburiyatining kredit sifati darajasi va uning o‘z moliyaviy majburiyatlarini o‘z vaqtida va to‘liq hajmda bajarish qobiliyati to‘g‘risida reyting agentligining fikri.

bo‘lish davri - qimmatli qog‘ozlarning birja kotirovkalash varag‘ida bo‘lish davri, buning uchun emitent Birja tomonidan qo‘yilgan listing badalini to‘lash hisobvarag‘ida ko‘rsatilgan listing badalini to‘laydi.

II. BIRJA KOTIROVALASH VARAG‘I VA UNING TUZILMASI

3. Dastlabki ko‘zdan kechirishni talab qilmaydigan, sifat ko‘rsatkichlarining o‘zgarmasligi va birja bitimlari tuzishning doimiyligi bilan tavsiflanadigan, birja savdolarida ishtirok etish ruxsatini olgan qimmatli qog’ozlar ro’yhati birja kotirovkalash varag’i deyiladi.

4. Birja kotirovkalash varag‘iga qonun hujjatlarida chiqarilishiga yo‘l qo‘yilgan quyidagi qimmatli qog‘ozlar kiritilishi mumkin:

a) emitentlar, O‘zbekiston Respublikasi rezidentlarining qimmatli qog‘ozlari, shu jumladan:

- aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalari (oddiy va imtiyozli);

- korporativ va infratuzilma obligatsiyalari;

- birja obligatsiyalari;

- hosilaviy qimmatli qog‘ozlar;

- depozit sertifikatlari;

b) davlat qimmatli qog‘ozlari, shu jumladan:

- O‘zbekiston Respublikasining g‘azna majburiyatlari;

- vakolatli O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi organi tomonidan chiqarilgan obligatsiyalar;

- O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining obligatsiyalari;

- qonun hujjatlarida belgilangan tartibda mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan chiqarilgan munitsipal obligatsiyalar;

v) O‘zbekiston Respublikasi norezidentlari tomonidan qonun hujjatlariga muvofiq chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar:

- O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan kvotalar doirasida chiqarilgan depozit tilxatlar;

- xalqaro moliya tashkilotlarining qimmatli qog‘ozlari;

- qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha Xalqaro komissiyalar tashkilotiga a’zo mamlakatlar emitentlarining qimmatli qog‘ozlari.

5. Qimmatli qog‘ozlar birja kotirovkalash varag‘iga kiritilganda YaDTM savdo tizimining tuzilmasiga muvofiq quyidagi segmentlar (modullarda) da aks etiladi:

I. "Stock Market" aksiyalar bozori:

O‘zbekiston Respublikasi rezidentlarining aksiyalari;

II. "Bond Market" obligatsiyalar bozori:

a) korporativ obligatsiyalar

b) barqaror rivojlanish obligatsiyalari;

v) infratuzilma obligatsiyalari;

g) birja obligatsiyalari;

d) depozit sertifikatlari;

e) xalqaro moliya tashkilotlarining obligatsiyalari;

III. "Government securities market" davlat qimmatli qog‘ozlari bozori:

a) davlat g’azna majburiyatlari;

b) vakolatli organ O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan chiqarilgan obligatsiyalar;

v) O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining obligatsiyalari;

g) munitsipal obligatsiyalar;

IV. "Derivatives" hosilaviy qimmatli qog‘ozlar bozori:

a) fyucherslar;

b) opsionlar;

v) o‘zbek depozitar tilxatlari (O‘DT);

g) ETF;

d) O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan taqiqlanmagan boshqa hosila qimmatli qog‘ozlar.

6. "Stock Market" bozoridagi aksiyalar qimmatli qog‘ozlar emitentlarining moliyaviy holatiga va ushbu Nizomda belgilangan boshqa talablarga muvofiq asosiy kategoriyalar "Premium", "Standart", "Xususiylashtirish" va maxsus kategoriya "Tranzit" kategoriyasiga bo‘linadi.

"Premium" kategoriyasi aksiyalar uchun birja kotirovkalash varag‘ining eng yuqori kategoriyasi bo‘lib, unga "Standart" kategoriyasiga nisbatan yuqoriroq talablar qo‘yiladi.

"Xususiylashtirish" kategoriyasi - bu emitent aksiyalarini birja kotirovkalash varag‘iga O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining va/yoki O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga ko‘ra, undagi davlat ulushini birja savdolari orqali sotilishi uchun kiritiladigan emitentlar kategoriyasi hisoblanadi.

Birja kotirovkalash varag‘ining "Xususiylashtirish" kategoriyasiga kiritish uchun O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining va/yoki O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga muvofiq davlat ulushini ommaviy savdolar orqali sotish to‘g‘risidagi buyruqning mavjudligi yetarli hisoblanadi.

"Tranzit" kategoriyasi - bu birja kotirovkalash varag‘ining asosiy toifalariga kiritish va joylashtirish talablariga javob bermaydigan emitentlar aksiyalari, shu jumladan kichik va o‘rta tadbirkorlik subyektlari aksiyalari uchun maxsus kategoriyadir.

7. "Bond Market" obligatsiyalar bozori, "Government securities market" davlat qimmatli qog‘ozlar bozori va "Derivatives" hosilaviy qimmatli qog‘ozlar bozorining qimmatli qog‘ozlari kategoriyalarga ajratilmagan holda birja kotirovkalash varag‘iga kiritiladi.

III. QIMMATLI QOG‘OZLAR LISTING JARAYONI

8. Qimmatli qog‘ozlar listing jarayoni to‘liq va soddalashtirilgan tartibda amalga oshirilishi mumkin.

Bunda, soddalashtirilgan tartib - davlat qimmatli qog‘ozlari, xalqaro moliya tashkilotlarining obligatsiyalari, hosilaviy qimmatli qog‘ozlar, shuningdek davlat ulushi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining va/yoki O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga ko‘ra birja savdolarida sotilishi belgilangan aksiyadorlik jamiyatlarining aksiyalari.

Qolgan turdagi qimmatli qog‘ozlar listingi uchun to‘liq tartib qo‘llaniladi.

9. Qimmatli qog‘ozlar listingi to‘liq taomili quyidagi bosqichlarni o‘z ichiga oladi:

a) Birja tomonidan qimmatli qog‘ozlarni birja kotirovkalash varag‘iga kiritish bo‘yicha dastlabki xulosani berish uchun arizani va ushbu Nizomda belgilangan hujjatlarni qabul qilish;

b) Birjaning mas’ul bo‘limi tomonidan qimmatli qog‘ozlar emitentining arizasi va boshqa hujjatlarini ko‘rib chiqish, emitentning moliyaviy ahvolini va qimmatli qog‘ozlar likvidligini baholash;

v) Birja Listing komissiyasi tomonidan Birjaning mas’ul bo‘limi tayyorlagan emitentning arizasi bo‘yicha materiallarni ko‘rib chiqish va Birja Boshqaruviga emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘iga kiritish yoki kiritishni rad etish to‘g‘risida tavsiya bilan xulosa tayyorlash;

g) Birja Boshqaruvi tomonidan emitentning qimmatli qog‘ozlari Birjaning listing talablariga muvofiqligi to‘g‘risida yoki emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘iga kiritishni asoslangan sabablar bilan rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilish va berish;

d) Birja Boshqaruvining qarori asosida ushbu Nizomning 24-bandida ko‘rsatilgan talablar bajarilgan taqdirda, emitentning qimmatli qog‘ozlari birja kotirovkalash varag‘iga kiritiladi.

10. Qimmatli qog‘ozlar listingi soddalashtirilgan tartib-taomili mazkur Nizom 9-bandining a), g) va d) kichik bandlarida ko‘rsatilgan.

11. Qimmatli qog‘ozlarning har bir chiqarilishi majburiy tartibda yuqorida ko‘rsatilgan tartiblarga muvofiq listingdan o‘tadi, yuqoridagi 8-bandda keltirilgan tartib va emitentning qo‘shimcha chiqarilgan aksiyalari mazkur emitentning oldingi chiqarilgan aksiyalari birja kotirovkalash varag‘ida turgan bo‘lsa, listing tartib-taomilidan o‘tmasdan avtomatik ravishda birja kotirovkalash varag‘iga kiritilishi holatilari bundan mustasno.

12. Qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘iga kiritish uchun emitent Birjaga uning qimmatli qog‘ozlarini kiritish niyati to‘g‘risidagi arizasini ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq, birja kotirovkalash varag‘iga kiritiladigan qimmatli qog‘ozlarning turiga qarab ushbu Nizomga 2-ilovada ko‘rsatilgan zarur hujjatlar bilan taqdim etadi.

13. Emitent tomonidan hujjatlar taqdim etilishi yozma shaklda muhr (mavjud bo‘lsa) va tegishli mansabdor shaxsning imzosi qo‘yilgan holda "asliga to‘g‘ri" belgisi bilan yoki elektron shaklda amalga oshiriladi.

14. Ko‘rsatib o‘tilgan hujjatlarni elektron shaklda, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda elektron raqamli imzodan foydalangan holda imzolangan kuzatuv xati bilan yuboriladi.

15. Emitent o’zi tomomonidan taqdim etilgan hujjatlar va ma’lumotlarning to‘liqligi hamda ishonchliligi uchun javobgarlikni o’z bo’yniga oladi.

Ushbu Nizomning 2-ilovasida ko‘rsatilgan talab qilinadigan hujjatlar noto‘g‘ri va/yoki to‘liq taqdim etilmagan taqdirda, Birja emitent tomonidan yo’l qo’yilgan kamchiliklar bartaraf etilgunga qadar taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqmaydi, bu haqda Birja hujjatlarni olgan vaqtdan boshlab 2 ish kuni ichida emitentni yozma ravishda xabardor qiladi.

16. Emitentdan uning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘iga kiritish uchun to‘g‘ri rasmiylashtirilgan hujjatlarning to‘liq to’plami kelib tushgan sanadan boshlab 5 ish kunidan ko‘p bo‘lmagan muddatda Birjaning listing bo‘limi quyidagi tartib-taomillarni amalga oshiradi:

- taqdim etilgan hujjatlar asosida qimmatli qog‘ozlarni birja kotirovkalash varag‘iga kiritish uchun belgilangan talablarga muvofiq emitentning moliya-xo‘jalik faoliyati ko‘rsatkichlarini baholashni amalga oshiradi;

- qimmatli qog‘ozlar "Toshkent" RFB birja kotirovkasi varag‘iga kiritishda va turushda ularning likvidliligini baholash" metodikasiga muvofiq qimmatli qog‘ozlarning likvidliligini baholashni amalga oshiradi;

- emitent ko‘rsatkichlarini ushbu Nizom 3, 3-1, 3-2, 3-3-ilovalarda ko‘rsatilgan listing talablariga muvofiqligini tekshiradi;

- o‘tkazilgan ishlar natijalari bo‘yicha hisobotni Birja Listing komissiyasining ko‘rib chiqishi uchun taqdim etadi.

17. Listing komissiyasi 2 ish kuni mobaynida Birja listing bo‘limi tomonidan tayyorlangan hujjatlar to‘plamini ko‘rib chiqib, birja Boshqaruviga emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘iga kiritish to‘g‘risidagi tavsiya bilan uning segmenti va kategoriyasi (aksiyalar kiritilganda) ko‘rsatilgan holda yoki qimmatli qog‘ozlarni birja kotirovka varag‘iga kiritishni rad etish to‘g‘risidagi xulosasini taqdim etadi.

Listing komissiyasining majlisi majlisda ishtirok etgan komissiyaning barcha a’zolari tomonidan imzolanadigan bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.

18. Birja Boshqaruvi Listing komissiyasi majlisi sanasidan boshlab 2 ish kuni ichida emitentning qimmatli qog‘ozlarini kiritish mumkinligi to‘g‘risida birja kotirovkalash varag‘iga uning segmenti va kategoriyasi (aksiyalar kiritilganda) ko‘rsatilgan holda yoki emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘iga kiritishni rad etish to‘g‘risidagi qarori emitentning yuridik manziliga yoki elektron pochta manziliga 1 ish kuni mobaynida yuboriladi.

Ijobiy qaror qabul qilingan taqdirda, emitentga ikki nusxadagi Shartnoma hamda ushbu Nizomning 5-ilovasiga muvofiq belgilangan uning qimmatli qog‘ozlari birja kotirovkalash varag‘ida bo‘lishining eng kam davri uchun listing kategoriyasiga ko’ra badal to‘lovi ko’rsatilgan to’lov hisobi yuboriladi

19. Listingning soddalashtirilgan tartibida Birja Boshqaruvi emitentdan to‘g‘ri rasmiylashtirilgan hujjatlarning to‘liq to‘plami kelib tushgandan so‘ng 5 ish kuni ichida uning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovka varag‘iga kiritish mumkunligi to’g’risida emitent manziliga elektron shaklda birja kotirovka varag‘ining segmenti va kategoriyasi (aksiyalar kiritilganda) ko‘rsatilgan qarorini hamda shartnomaning ikki nusxasi va listing to‘lovi uchun to’lov hisobi ilova qilib yuboriladi.

IV. SHARTNOMA TUZISH VA QIMMATLI QOG‘OZLARNI BIRJA KOTIROVKALASH VARAG’IGA KIRITISH JARAYONI

20. Shartnoma ushbu Nizomda belgilangandek qimmatli qog‘ozlari Birjaning birja kotirovkalash varag‘iga kiritiladigan emitentning va Birja o’rtasidagi o‘zaro munosabatlarini belgilaydi.

21. Birja kotirovkalash varag‘iga kiritiladigan obligatsiyalarning har bir chiqariluvida emitent va "Toshkent" RFB o‘rtasida alohida Shartnoma tuziladi.

22. Yuborilgan Shartnoma qimmatli qog‘ozlar emitenti tomonidan imzolanishi
va yuqorida ko‘rsatilgan Shartnoma olingan kundan boshlab 30 kalendar kun ichida Birjaga taqdim etilishi kerak.

23. Emitent tomonidan mavjud bo‘lgan davr uchun listing to’lovi to‘lanmaganda va imzolangan Shartnoma belgilangan muddatlarda taqdim etilmaganda, emitent qayta listing tartibidan o‘tadi.

24. Shartnoma imzolangandan va listingda turish davri uchun listing to’lovi to‘liq kelib tushgandan so‘ng birja Boshqaruvi qimmatli qog‘ozlarni birja kotirovkalash varag‘iga kiritish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.

25. Birja boshqaruvining qimmatli qog‘ozlarni birja kotirovkalash varag‘iga kiritish to‘g‘risidagi qaroriga muvofiq Birjaning listing bo‘limi 1 ish kunidan kechiktirmay birja kotirovkalash varag‘iga kiritiladigan qimmatli qog‘ozlar to‘g‘risidagi axborotni YaDTMning savdo tizimida kiritadi.

Qimmatli qog‘ozlarni birja kotirovka varag‘iga kiritish, qimmatli qog‘ozlar "Toshkent" RFBning listingdan tashqari savdo maydonchasidan chiqarilgandan keyin amalga oshiriladi.

26. Birja kotirovkalash varag‘iga kiritiladigan qimmatli qog‘ozlar uchun ushbu Nizomning 9-ilovaga muvofiq alohida birja tikeri beriladi.

Mazkur birja tikeri har bir emitent uchun takrorlanmas bo‘lib, axborot va tahliliy maqsadlarda foydalaniladi.

27. Birja Boshqaruv qaror qabul qilgan sanadan boshlab 2 ish kuni mobaynida
qimmatli qog‘ozlar birja kotirovkalash varag‘iga kiritilganligi to‘g‘risida emitentni xabardor qiladi va o‘zining rasmiy veb-saytida tegishli axborotni e’lon qiladi.

28. Birja kotirovkalash varag‘iga kiritish rad etilgan taqdirda, emitent birja kotirovkalash varag‘iga kirish uchun birjaga umumiy asoslarda takroran murojaat qilishga haqli.

V. QIMMATLI QOG‘OZLARNI BIRJA KOTIROVKALASH VARAG’IGA KIRITISH VA UNDA TURISH UCHUN LISTING TO’LOVI

29. Qimmatli qog‘ozlarni birja kotirovkalash varag‘iga kiritish va unda turish uchun ularning emitentlaridan ushbu Nizomning 5-ilovasida ko‘rsatilgan miqdorlarga muvofiq listing to’lovi undiriladi.

Qimmatli qog‘ozlar emitenti qimmatli qog‘ozlarni birja kotirovkalash varag‘iga kiritish uchun listing badalini uning qimmatli qog‘ozlari birja kotirovkalash varag‘iga kiritilguniga qadar bir vaqtning o’zida (bir martalik) to‘lov bilan to‘laydi. To‘lov Birja Boshqaruvning emitent qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘iga kiritish mumkinligi to‘g‘risidagi qarori va tegishli Shartnoma asosida amalga oshiriladi.

Keyingi davrlar uchun listing badalini to‘lash uchun emitentga quyidagi to’lov shakllari taklif etiladi:

Bir martalik to‘lov - emitent ushbu Nizom 5-ilovasida ko‘rsatilgan miqdordagi bir martalik to‘lovni amalga oshiradi. Bunda, bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) o‘zgarishi keyinchalik to‘lov miqdoriga ta’sir qilmaydi. To‘lov Birja tomonidan taqdim etilgan to’lov hisobi asosida amalga oshiriladi.

Kvartal to‘lov - emitent listing badalini har chorakda to‘laydi. Har bir choraklik to‘lov miqdori ushbu Nizom 5-ilovasiga muvofiq belgilanadi. To‘lovlarni hisoblashda to‘lov sanasida amalda bo‘lgan BHM miqdoridagi o‘zgarishlar inobatga olinadi. To‘lov har chorak oxirida Birja tomonidan taqdim etiladigan hisob-faktura asosida amalga oshiriladi.

30. Emitentning qimmatli qog‘ozlari kiritilganda undiriladigan listing to’lovi
birja kotirovkalash varag‘iga listing to’loviini to‘lash hisobida ko‘rsatilgan turish davri uchun to‘langan deb hisoblanadi.

31. Emitentning qimmatli qog‘ozlari birja kotirovkalash varag‘ida bo‘lish davri tugagach, Birja keyingi davr uchun listing to’lovlini to‘lash uchun to’lov hisobini taqdim etadi,

- agar emitent listing badalini bir martalik to‘lov bilan to‘lashni tanlasa, unga to‘lovni amalga oshirish uchun to’lov hisobini taqdim etilgan sanadan boshlab 30 kalendar kun muddat beriladi;

- agar to‘lov ko‘rsatilgan muddatda amalga oshirilmagan bo‘lsa, Birja buni emitent tomonidan choraklik to‘lov shakli tanlandi sifatida qabul qiladi;

- listing to’lovining choraklik to‘lovini tanlagan emitent, to‘lovni har chorak yakunlari bo‘yicha Birja tomonidan shakllantiriladigan hisob-faktura taqdim etilgan sanadan boshlab 10 kalendar kun davomida amalga oshirishi shart;

- agar to‘lov belgilangan muddatda amalga oshirilmasa, u kechiktirilgan deb topiladi, bu esa Birjaga emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘idan delisting qilish tartibini boshlash huquqini beradi.

Birja birja kotirovkalash varag‘ining "Stock Market" aksiyalar bozori segmentida bo‘lish uchun aksiyalar kategoriyasi aniqlangandan keyin kalendar yil boshida keyingi davr uchun listing badalini to‘lash uchun to’lov hisobini taqdim etadi.

Faoliyati mavsumiy xususiyatga ega bo‘lgan aksiyadorlik jamiyatlarining birja kotirovkalash varag‘i "Stock Market" aksiyalar bozori segmentida bo‘lishi uchun Birja tomonidan keyingi davr uchun to‘lov hisobini joriy yilning to‘rtinchi choragida:

- yog‘-moy korxonalariga;

- paxtani qayta ishlash korxonalariga;

- donni qayta ishlash korxonalariga taqdim etiladi.

32. Listing badali belgilangan muddat mobaynida to‘lanmagan taqdirda, Birja emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘idan delistingi to‘g‘risidagi masalani ko‘rib chiqish huquqini o‘zida saqlab qoladi.

33. Emitentning aksiyalari birja kotirovka varaqasining bir toifasidan boshqa toifasiga o‘tkazilganda, qimmatli qog‘ozlar boshqa toifaga o‘tkazilgan sanadan shartnoma tugash sanasigacha bo‘lgan davr uchun tariflar orasidagi farq asosida listing to‘lovi qayta hisoblanadi.

Listing to’lovini qayta hisob-kitob qilish Birja va emitent o‘rtasida tomonlar tomonidan rasmiylashtirilgan solishtirish dalolatnomasi asosida bir oy ichida amalga oshiriladi.

34. Qimmatli qog‘ozlar birja kotirovkalash varag‘idan chiqarilganda to‘langan listing badali summasi emitentga qaytarilmaydi.

VI. QIMMATLI QOG‘OZLARI BIRJA KOTIROVKALASH VARAG‘IGA KIRITILGAN EMITENTLAR TOMONIDAN AXBOROTLAR OSHKOR ETILISH TARTIBI

35. Qimmatli qog‘ozlari birja kotirovkalash varag‘iga kiritilgan emitentlar:

1) Birjaning rasmiy veb-saytida elektron shaklda taqdim etish yo‘li bilan:

- qonun hujjatlarida nazarda tutilgan ma’lumotlar va muhim faktlar
qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda oshkor etishi;

- ushbu Nizomning 10-ilovada ko‘rsatilgan ma’lumotlarni ushbu ilovada belgilangan muddatlarda oshkor etishi;

2) Birjaga quyidagi ma’lumotlarni:

- talab va taklifning o'zgarishiga, shuningdek emitentning qimmatli qog'ozlari kotirovkalariga ta'sir ko'rsatib o'tilgan axborotning ommaviy tarqatilishi muddatigacha bunday axborotning maxfiyligini saqlab qolish xavfi mavjud bo'lsa, buning natijasida qimmatli qog'ozlar bozorining barcha ishtirokchilari tomonidan axborot olish imkoniyati tengligi prinsipi buzilishi mumkin bo'lsa;

- emitent faoliyatini tahlil qilish uchun Birjaning so‘roviga muvofiq, mazkur so‘rovnomada ko‘rsatilgan muddatlarda taqdim etishi lozim.

36. Ushbu bob talablari bo‘yicha axborotni oshkor qilish va taqdim etish o‘zbek yoki rus tilida amalga oshiriladi.

Shu o’rinda, O‘zbekiston Respublikasi norezidentlari bo‘lgan emitentlar axborotni ingliz tilida oshkor qilishlari va bir vaqtning o‘zida ushbu axborotning o‘zbek yoki rus tillariga tarjimasini ilova qilgan holda Birjaga taqdim etishlari mumkin.

37. Agar aksiyalari birja kotirovkalash varag‘ining "Premium" kategoriyasida bo‘lsa, ushbu bob talablariga muvofiq oshkor etilishi lozim bo‘lgan ma’lumotlarga bir vaqtning o‘zida ushbu ma’lumotlarning ingliz tilidagi tarjimasi ilova qilinishi kerak.

38. Ushbu bob talablariga muvofiq oshkor etilishi lozim bo‘lgan, hajmi 10 000 belgidan ortiq bo‘lgan ma’lumotning tarjimasi, bunday kechikish muddati 10 ish kunidan oshmasligi sharti bilan, ushbu ma’lumotning o‘zidan keyinroq Birjaga taqdim etilishi mumkin.

Ko‘rsatilgan axborotni tarjimasining to‘g‘riligi qimmatli qog‘ozlar emitenti tomonidan kafolatlanadi.

39. Qimmatli qog‘ozlari "Stock Market" modulining "Premium" kategoriyasiga kiritilmagan boshqa emitentlar - O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari ushbu bob talablariga muvofiq oshkor qilinishi lozim bo‘lgan ma’lumotlarni ingliz tilida oshkor qilish huquqiga ega, bunda ular ushbu Nizomning 40-bandida belgilangan talablarga rioya qilishlari kerak.

40. Emitent, zarur hollarda, ilgari taqdim etilgan axborotni eski axborotning almashtirilishiga olib kelgan sabab ko‘rsatilgan tegishli bildirishnomani ilova qilgan holda yangi axborotga almashtirish huquqiga ega.

41. Emitent ushbu Bo‘lim talablariga muvofiq oshkor qilinishi lozim bo‘lgan ma’lumotlarni belgilangan muddatlarda o‘z vaqtida taqdim etish imkoniyati yo‘qligi (shu jumladan, taxminiy holatlar ham) to‘g‘risidagi har bir holat bo‘yicha Birjani yozma ravishda sabablar va ularni bartaraf etish, shuningdek kelgusida bunday holatlarning yuzaga kelmasligi bo‘yicha ko‘rilgan chora-tadbirlar to‘g‘risida ma’lumotlarni ko‘rsatilgan holda xabardor qilishi shart.

42. Agar emitentning Birja kotirovkalash varag’iga kiritilgan qimmatli qog‘ozlari yoki boshqa qimmatli qog‘ozlari boshqa birja listingiga kiritilgan bo’lsa va ushbu birjaning axborot oshkor etish bo‘yicha talablari ushbu Nizomda belgilangan tartibdan farq qilsa, emitent boshqa birjada o‘zining yoki uning manfaatlarini ifodalaydigan shaxs tomonidan taqdim etilgan, ushbu Nizom talablari asosida Birjaga taqdim etiladigan ma’lumotlardan farq qiluvchi istalgan ma’lumotni Birjaga ham aynan o‘sha hajmda va aynan o‘sha shaklda, boshqa birjaga qanday taqdim etilgan bo‘lsa, shunday ko‘rinishda, o‘zbek yoki rus tiliga tarjima qilingan holda taqdim etishi shart.

43. Emitent tomonidan qonun hujjatlari va ushbu Nizom talablariga muvofiq oshkor etilishi lozim bo‘lgan axborot taqdim etilmaganligi (yashirilganligi) va/yoki ushbu axborot qonun hujjatlari va ushbu Nizomda belgilangan muddatlarda o‘z vaqtida oshkor etilmaganligining har bir alohida holati axborotni oshkor etish bo‘yicha talablarning bitta buzilishi sifatida e’tirof etiladi.

44. Agar emitent tomonidan oxirgi 12 kalendar oy mobaynida axborotni oshkor qilish bo‘yicha talablar besh marta buzilishiga yo‘l qo‘yilgan bo‘lsa, emitent tomonidan Birjaga bazaviy hisoblash miqdorining 10 baravari miqdorida jarima to‘lanadi.

Agar emitent tomonidan oxirgi 12 kalendar oy mobaynida axborotni oshkor qilish talablarining o‘n va undan ortiq marta buzilishiga yo‘l qo‘yilgan bo‘lsa, bunday holat axborotni oshkor qilish talablarining muntazam ravishda buzilishi deb e’tirof etiladi
va Listing komissiyasiga emitentning mazkur qimmatli qog‘ozlarini delisting qilish to‘g‘risidagi masala kiritiladi.

45. Mazkur Nizom talablariga muvofiq Birja tomonidan emitentlardan olingan axborot Birjaning ichki hujjatlarida belgilangan tartibda foydalaniladi va tarqatiladi.

VII. QIMMATLI QOG‘OZLARNING BIRJA KOTIROVKALASH VARAG‘IDA TURISH SHARTLARI

46. Ushbu Nizomning 4, 4-1-ilovalarda ko‘rsatilgan talablar qimmatli qog‘ozlarning birja kotirovkalash varag‘ida turish shartlari hisoblanadi.

47. Kalendar yil davomida 4, 4-1-ilovalarda ko‘rsatilgan talablar bajarilmagan taqdirda, Birja emitentning qimmatli qog‘ozlarini boshqa kategoriyaga o‘tkazish yoki emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag‘idan chiqarib yuborish masalasini ko‘rib chiqishga haqli.

48. Birja listing kompaniyalarining aksiyalari joylashgan tegishli kategoriyada belgilangan listing talablaridan farq qiluvchi parametrlariga javob bergan taqdirda, ularning aksiyalarini bir kategoriyadan boshqa kategoriyaga o‘tkazadi.

49. Birja kotirovkalash varag‘ining bir kategoriyasidan boshqa kategoriyaga o‘tkazish emitentni xabardor qilgan holda Listing komissiyasining xulosasi asosida qabul qilinadigan Birja Boshqaruvining tegishli qarori asosida amalga oshiriladi.

50. Listing kompaniyasining qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovkalash varag’ining bir kategoriyasidan boshqa kategoriyasiga o‘tkazish to‘g‘risidagi xabarnoma Birja Boshqaruvi qaror qabul qilgan kundan boshlab 2 (ikki) ish kunidan kechiktirmay emitentga yuboriladi.

VIII. "TOSHKENT" RFB BIRJA KOTIROVKALASH VARAG‘IGA KIRITILGAN QIMMATLI QOG‘OZLARNING LIKVIDLILIK DARAJASINI ANIQLASH

51. Birja kotirovkalash varag‘iga kiritilgan qimmatli qog‘ozlarni kotirovkalash har bir savdo kuni uchun Birjaning "Main Board" asosiy seksiyasida amalga oshirilgan bitimlar yakunlari bo‘yicha Birja tomonidan avtomatik rejimda amalga oshiriladi.

Shu o’rinda, birja kotirovkalash varag’iga kiritilgan aksiyalar ularning likvidlik darajasiga qarab kotirovka qilinishi mumkin, birja kotirovkalash varag’iga kiritilgan boshqa qimmatli qog‘ozlar esa birja savdolari yakunlariga ko‘ra kotirovka qilinadi, bunda kotirovka narxi savdo kunining yakuni bo‘yicha sotilgan qimmatli qog‘ozning yopilish narxi (closing price) sifatida belgilanishi mumkin.

52. Birja kotirovkalash varag‘iga kiritilgan aksiyalarning likvidlilik darajalari quyidagilarga bo‘linadi:

- yuqori likvidli;

- o‘rta likvidli;

- past likvidli.

53. Listing bo‘limi har oy yakunida, hisobot davrida amalga oshirilgan bitimlar asosida, birja kotirovkalash ro‘yxatiga kiritilgan aksiyalarning likvidlik darajasini baholaydi. Shu bilan birga, oddiy va imtiyozli aksiyalar uchun likvidlik darajasi alohida tarzda aniqlanadi.

54. Birja kotirovkalash varag‘iga kiritilgan aksiyalarning likvidlilik darajasini baholash uchun hisobot oyidagi quyidagi ko‘rsatkichlar bo‘yicha statistik ma’lumotlardan foydalaniladi:

1) birja bitimlari hajmi;

2) birja bitimlari soni;

3) mazkur aksiya bilan birja bitimlarida ishtirok etgan birja a’zolarining soni;

4) ushbu aksiyalar bilan bitimlar tuzilgan savdo kunlari sonining hisobot oyining umumiy savdo kunlariga nisbati.

55. Aksiyalarning likvidlilik darajasi 54-bandda ko‘rsatilgan ko‘rsatkichlar uchun berilgan ballar yig‘indisi bo‘yicha aniqlanadi va quyidagi formula bo‘yicha hisoblanadi:

Lik = BH + BS + BA + SK,

bu yerda:

BH - bitimlar hajmi uchun berilgan ball;

BS - bitimlar soni uchun berilgan ball;

BA - bitimlar tuzishda ishtirok etgan Birja a’zolari soni uchun berilgan ball;

SK - ushbu aksiyalar bilan bitimlar tuzilgan savdo kunlari sonining hisobot oyining umumiy savdo kunlariga nisbati uchun berilgan ball.

Bunda, har bir ko‘rsatkich bo‘yicha ballar berish mazkur Nizomning 11-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.

56. 55-bandga muvofiq hisoblangan ballar summasining miqdoriga qarab aksiyalar quyidagi likvidlik darajalariga kiritiladi:

10 ball va undan yuqori (Lik ≥ 10 ball) - yuqori likvidli aksiyalar;

7 balldan 10 ballgacha (7 ≤ Lik < 10 ball) - o‘rta likvidli aksiyalar;

7 ballgacha (Lik < 7 ball) - past likvidli aksiyalar.

57. Aksiyalarga ularni birja kotirovkalash varag‘iga kiritishda ular birja kotirovkalash varag‘iga kiritilgan oy tugagunga qadar past likvidli aksiyalar darajasi beriladi.

IX. QIMMATLI QOG‘OZLAR DELISTINGI

58. Birja kotirovkalash varag‘iga kiritilgan emitentlarning qimmatli qog‘ozlari delistingi Birja tomonidan quyidagi hollarda amalga oshiriladi:

- oxirgi 12 kalendar oy davomida axborotni oshkor qilish talablari o‘n va undan ortiq marta buzilganda;

- ushbu Nizomning 60-bandida nazarda tutilgan talablar bajarilgan taqdirda emitentdan uning qimmatli qog‘ozlarini ixtiyoriy delisting qilish to‘g‘risida ariza kelib tushganda;

- qimmatli qog‘ozlar delistingi uchun asos bo‘lib xizmat qiladigan qonun hujjatlarida belgilangan holatlar yuzaga kelganda;

- tegishli iqtisodiy sudning qarori asosida emitentdan emitentni to‘lovga qobiliyatsiz deb topish to‘g‘risida ariza kelib tushganda;

- emitentning qimmatli qog‘ozlari bekor qilinganda;

- belgilangan muddatlarda listing to’lovini to‘lanmaganda;

- aksiyadorlar umumiy yig‘ilishining jamiyat tashkiliy-huquqiy shaklini o‘zgartirish to‘g‘risidagi qarori mavjud bo‘lgan taqdirda emitentdan uning qimmatli qog‘ozlarini ixtiyoriy delisting qilish to‘g‘risida ariza tushganda;

- rasmiy e’lon qilingan axborot asosida vakolatli davlat organi tomonidan tasdiqlangan professional yoki asosiy faoliyatni amalga oshirish uchun emitent litsenziyasining amal qilishi to‘xtatilganda;

- emitentning harakatlari yoki uning holati (ahvoli) bozorga salbiy ta’sir ko‘rsatadigan, uning likvidliligini buzadigan yoki birjaga bo‘lgan ishonchga putur yetkazadigan boshqa hollarda, shuningdek Birja tomonidan belgilanadigan boshqa sabablarga ko‘ra.

59. O’zbekiston Respublikasi Prezident va/yoki O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari asosida davlat aksiya paketini birja savdolari orqali sotish munosabati bilan “Xususiylashtirish” kategoriyasiga kiritilgan emitent aksiyalarini delisting qilish huquqi quyidagi holatlarda Birjada vujudga keladi:

- vakolatli davlat organi tomonidan mazkur emitentning barcha aksiyalar emissiyasi bekor qilinganda yoki haqiqiy emas deb topilganda;

- davlat aktivlarini boshqarish bo‘yicha vakolatli davlat organining tegishli buyrug‘i asosida davlat aksiya paketining to‘liq hajmi birja savdolaridan echib olinganda.

60. Emitentlar o‘z aksiyalarini ixtiyoriy delisting qilish to‘g‘risidagi arizani aksiyadorlar umumiy yig‘ilishining qarori mavjud bo‘lgan taqdirda, shuningdek ommaviy axborot vositalarida, emitentning va Birjaning rasmiy veb-saytlarida o‘z aksiyalarini ular bilan Birjada tuzilgan oxirgi bitim narxi bo‘yicha sotib olish to‘g‘risida ommaviy e’lon berilgandan so‘ng, emitentning aksiyalari egalaridan emitent tomonidan ularga tegishli aksiyalarning barchasini yoki bir qismini sotib olish to‘g‘risidagi talabnomalar kelib tushgan taqdirda, sotib olish to‘g‘risidagi talabnomalar qabul qilinadigan muddatni ko‘rsatgan holda berishlari mumkin.

Bunda, ixtiyoriy delistingda qimmatli qog‘ozlarni sotib olish to‘g‘risidagi talablarni taqdim etish uchun e’londa belgilangan muddat e’lon qilingan sanadan boshlab 30 kalendar kundan kam bo‘lmasligi kerak qonun hujjatlarida boshqa muddat belgilangan hollar bundan mustasno.

61. Delisting to‘g‘risidagi qaror Listing komissiyasining tegishli xulosasi asosida Birja Boshqaruvi tomonidan qabul qilinadi.

"Toshkent" RFB birja kotirovkalash varag‘ining "Bond Market" obligatsiyalar bozoriga kiritilgan emitentning obligatsiyalari obligatsiyalarni so‘ndirish sanasida Listing komissiyasining xulosasi va Birja Boshqaruvining qarorisiz avtomatik ravishda undan chiqariladi (so‘ndirish sanasiga qadar obligatsiyalarning butun chiqarilishi bekor qilingan hollar bundan mustasno).

62. Shu o’rinda, qimmatli qog‘ozlarni birja kotirovka varag‘idan chiqarish sanasi deb - emitentning qimmatli qog‘ozlarini birja kotirovka varag‘idan chiqarish va ularni "Toshkent" RFBning listingdan tashqari savdo maydonchasiga kiritish to‘g‘risidagi ma’lumotni birjaning savdo tizimiga kiritish operatsiyasi o‘tkazilganidan keyingi ish kuni hisoblanadi.

63. Birja Boshqaruvi tomonidan delisting to‘g‘risida qaror qabul qilingan sanadan boshlab 2 (ikki) ish kunidan ko‘p bo‘lmagan muddatda Birja emitentni qabul qilingan qaror to‘g‘risida xabardor qiladi.

X. YAKUNIY QOIDALAR

64. Tomonlarning ushbu Nizomga muvofiq yuzaga keladigan o‘zaro munosabatlari emitent va "Toshkent" RFB AJ o‘rtasidagi shartnoma bilan tartibga solinadi.

65. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar belgilangan tartibda javob beradilar.

66. Nizomga kiritiladigan barcha o‘zgartirish va qo‘shimchalar Birja Boshqaruvi tomonidan kiritiladi va keyinchalik "Toshkent" RFB AJ Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanadi.

67. Mazkur Nizom 2025-yil 1-yanvardan e’tiboran kuchga kiradi.

1-ilova

2-ilova

3-ilova

3-1-ilova

3-2-ilova

3-3-ilova

4-ilova

4-1-ilova

5-ilova

6-ilova

7-ilova